Begin 2008 werd IBM i versie 6.1 gelanceerd en stonden er in combinatie met POWER6 veel nieuwe mogelijkheden open voor de System i-gebruikers. Een aantal van de belangrijkste verbeteringen zaten bij virtualisatie, Java-performance, encryptie, database, SAN-ondersteuning, BladeCenter-servers, HASM en de ontwikkeltools. Algemene trends waren web2.0, webfunctionaliteit, security, encryptie en als blijvend hot item Business Intelligence.

door Mathilde Verhagen
mverhagen@acropolisgroep.nl

In 2008 is IBM i een onderdeel geworden van het Power-platform en gebruikt dezelfde hardware als AIX en Linux. In 2008 is ook de kredietcrisis zich zwaar gaan manifesteren en dit beïnvloedt de ontwikkelingen in de ICT-markt. In het laatste kwartaal van 2008 heeft IBM minder hardware verkocht. IBM denkt dat dit deels door de kredietcrisis wordt veroorzaakt, maar ook door het toegenomen gebruik van virtualisatie door haar klanten. Bladeservers hebben het binnen de hardwareverkopen wel goed gedaan. IBM’s softwaregroep had in totaal wel een grotere verkoop in het vierde kwartaal. Het is vooral de DB2-software die het goed heeft gedaan. Producten als de WebSphere-middleware, Tivoli systems management tools, Rational application development tools en Lotes groupware hadden een slechtere verkoop, maar de databasesoftware bracht het geheel tot een positief resultaat.

Ondersteunende ICT
Door de economische situatie moet nu echt worden gekeken naar de business zelf en naar de manier waarop ICT daarin ondersteunend kan zijn. In de eerste plaats moeten er maatregelen genomen worden om de huidige sterke kanten van de organisatie sterk te houden. Daarnaast moeten organisaties hun langetermijnprojecten, die niet direct een resultaat laten zien, niet afkappen als een vorm van bezuiniging, daar dit de organisatie in de toekomst zwakker zal maken. In de laatste plaats zal er ook moeten worden doorgegaan met het bekijken en investeren in nieuwe technologieën en trends om straks niet belangrijke kansen te missen. De trends voor 2009 zullen vanuit dit oogpunt gericht zijn op zuiniger worden, maar ook op overleven en sterker worden in de toekomst, dus niet alles kan worden uitgesteld.

De i-Roadmap
Het is voor de meeste mensen nog een vraag wat de nieuwe ontwikkelingen zullen zijn die i-specifiek zijn. Er zijn wel wat aanwijzingen te vinden in de i-Roadmap van IBM. In de roadmap zien we na de lancering van i6.1 een vervolgstap met daarin Blade-verbeteringen, beheer met Systems Director, DB2 WebQuery-verbeteringen en DB2 Storage Engine voor MySQL. Dit lijkt goed aan te sluiten met de betere verkopen van DB2. Daarna is in een volgende stap naar verschillende vormen van virtualisatie, virtualisatieverbeteringen en de vereenvoudiging van SAN-beheer. Voor 2010 (en verder) staan de punten ‘Easy on the i’ simplification enhancements, POWER7, PowerVM en Power HA enhancements, DB2 enhancements, standards and currency.

Processorkracht
Op de Power Processor-roadmap is terug te vinden dat POWER7, verwacht in 2010 of 2011, niet zeven maar tien keer de processorkracht krijgt van de POWER4 uit 2001. In overzichten die de ondersteuning van OS-versies aangeven, is terug te vinden dat tot 30 april 2009 V5R3 ondersteuning zal worden gegeven. Voor meer kennis van de IBM i-ontwikkelingen is waarschijnlijk een lidmaatschap van de LUG (Large User Group) nodig. De LUG startte in 1994, vanuit een COMMON-gebruikersgroep, van organisaties die heel grote AS/400-systemen hadden staan. De grootte van hun systemen gaven een eigen problematiek, maar IBM neemt deze groep zeer serieus en laat haar toe in haar lab onder voorwaarde van geheimhouding. Sinds de start heeft de LUG meer dan 1.000 requirements aan IBM voor het i-platform gepresenteerd en rond de 700 van deze requirements zijn ingewilligd.
IBM werkt aan ongeveer 160 requierments. In i 6.1 zijn zo’n 50 requirements uit de LUG-groep meegenomen.

Next five in five
IBM heeft voor de komende vijf jaar weer een ‘Next five in five’ gepubliceerd met vijf innovaties die in het dagelijkse leven belangrijk zullen worden. Het is niet uit de lucht gegrepen, maar gebaseerd op trends in de maatschappij en ontwikkelingen waar ze zelf mee bezig zijn.

1. Gezondheidszorg wordt flexibeler, bereikbaar en betaalbaar
Een snellere toegang tot goede gezondheidszorg is iets wat steeds dichterbij komt over de gehele wereld. Door middel van toekomstige technologie zullen mensen geholpen kunnen worden. Denk aan sensors in huis die chronisch zieken of ouderen in de gaten houden. Of de mogelijkheid voor dokters om medische gegevens direct voor te leggen aan specialisten op afstand door het delen van medische gegevens.

2. Real-time vertaling
Door de globalisering wordt het steeds belangrijker om een gemeenschappelijke taal te spreken. Een real-timevertaling zal op steeds meer producten worden toegepast zoals mobiele telefoons, verschillende handapparatuur en auto’s. IBM MASTOR software is gecreëerd voor een beter communicatie tussen US-militairen en Irakezen. Het zorgt voor een directe vertaling van eenvoudige gesprekken en levert ondersteuning voor ingewikkelde gesprekken. IBM TALES (Translingual Automatic Language Exploitation System)-software levert real-time monitoring en vertaling van de Arabische broadcast media. Tales geeft gebruikers de mogelijkheid om te zoeken en daarna te kijken of luisteren naar nieuws van buitenlandstalige uitzendingen en websites.

3. 3D-internet
3D-internet zal behalve voor speltoepassingen nieuwe mogelijkheden geven voor onder andere interactieve communicatie met vrienden, familie, leraren en dokters. Er kunnen virtuele uitstapjes gemaakt naar winkels of experts of bijvoorbeeld onbereikbare vakantiebestemmingen.

4. Microbeheersing van ons milieu
IBM is bezig met researchprojecten die zich bezig houden met de waterhuishouding- en beheersing met behulp van nanotechnologie. Ook heeft IBM het gebruik van zonne-energie als brandstof op steeds meer gebieden toegepast, bijvoorbeeld in asfalt, verf en ramen.

5. ‘Gedachten lezende’ telefoons
Mobiele apparatuur moet de mogelijkheid krijgen om afhankelijk van de locatie en voorkeur van de gebruiker op een bepaalde manier te gaan werken. Het gaat hierbij om een grote groep wireless netwerken zoals GSM, GPS, RFID en WiFi. Zo kan het bijvoorbeeld mogelijk worden dat wanneer een vergaderruimte met meerdere mensen wordt betreden, de mobiele telefoon direct overstapt op voice mail.

President Obama en nieuwe ICT
De nieuwe Amerikaanse president Barak Obama wordt met zijn team ook gezien als een trendsetter die vernieuwingen zal brengen, die mogelijk navolgingen zullen vinden over de hele wereld. IBM heeft begin dit jaar een voorstel aan Obama gedaan om 30 miljard dollar te besteden aan IT-infrastructuur. Gewoonlijk worden investeringen in technologie gezien als een manier om banen te verminderen en productiviteit te vermeerderen. IBM heeft gekeken naar mogelijkheden om een miljoen nieuwe banen te creëren, door te investeren in onder andere nieuwe breedbandnetwerken, betere beheertechnologie van energienetwerken en verbeteringen zoals elektronische patiëntendossiers in de gezondheidszorg.

Een ander voorstel dat aan Obama’s team is gedaan, is om overheidsinstellingen te verplichten binnen drie jaar over te gaan naar groene datacenters. De ook nu door het team gewenste 2.0-toepassingen geven een veel opener omgeving. Wanneer de nieuwe tools en software gebruikt gaan worden in het Witte Huis, zal dit weer nieuwe investeringen met zich mee moeten brengen: heel goede IT-beveiliging.

Innovatieve voorspellingen
IBM heeft innovatie voorspellingen op het gebied van milieu, communicatie en gezondheidszorg, de Amerikaanse president brengt vernieuwingen in het gebruik van nieuwe ICT-ontwikkelingen en de kredietcrisis vraagt om een voorzichtige aanpak, maar ook om vernieuwingen en behoud van kwaliteit. Veel van de trends uit 2008 zullen in 2009 nog steeds een grote rol spelen. Vaak zijn het ook langduriger trajecten waar stap voor stap vooruitgang in geboekt wordt. Virtualisatie, Beveiliging, Business Intelligence zullen dit jaar zeker aandacht krijgen. Verder zijn er nog andere trends waar we in 2009 rekening mee moeten houden.

Social Software en Social Networking
Sociale software is software die de online interactie tussen mensen mogelijk maakt. Het zorgt voor virtuele omgevingen waar mensen samen kunnen werken of virtuele gemeenschappen kunnen vormen. E-mail en ‘instant messaging’ kunnen worden gezien als social software, maar vaak worden de nieuwere media, zoals ‘blogs’ en ‘wikis’ en social bookmarking social software genoemd. Het gebruik van sociale software is de laatste jaren aan het toenemen. Er ontstaan communities rond allerlei topics waarbij mensen hun ervaringen en meningen uitwisselen. Voor alle organisaties geldt dat technologieën als social networking, social collaboration, social media en social validation snel aan hun website moet worden toegevoegd om deel te kunnen nemen aan de dialoog. Collectieve samenwerking, pluralisme en een kritische houding zijn dé kernwoorden die van toepassing zijn op sociale software.

Cloud Computing
Dit is één van de meest verwarrende termen binnen de ICT van dit moment. Engelstaligen bedoelen met ‘Cloud’ vaak ‘het internet’.
Het is het wolkje waarmee het internet vaak wordt afgebeeld. Er zijn techneuten die cloud computing zien als een uitbreiding van het begrip server, terwijl anderen alles wat buiten de eigen firewall draait al ‘in the
cloud’ vinden.

Cloud computing betekent dus verschillende dingen voor verschillende groepen mensen. Er zijn echter een aantal zaken waar cloud computing om draait: schaalbaarheid, directheid en besparing van geld:

• Schaalbaarheid: Het is gemakkelijk om de computerkracht te vergroten of te verkleinen naar behoefte. Dankzij cloud- hosting kunnen er meer of minder servers gehost worden.
• Direct: De computerkracht is er on demand. Binnen enkele minuten is meer computerkracht beschikbaar of is deze te verlagen.
• Geld besparen: Er wordt alleen betaald voor server- en computerkracht die gebruikt wordt. (De afname is als bij gas en water) Er wordt dus niets betaald voor servers, die niets doen, maar voor noodsituaties zijn aangeschaft.

Servers Beyond Blades
De term ’Servers Beyond Blades’ wordt gehanteerd voor verschillende servers die gezamenlijk op een bladeserver draaien. Dit is behoorlijk populair aan het worden door de virtualisatiemogelijkheden, kostenbesparingen, ruimtebesparingen en in veel gevallen ook beheerverbeteringen die dit oplevert. De verkoop van blades is dan ook groot in vergelijking met die van gespecialiseerde servers. IBM heeft met haar Power-platform ook voor de i5-gebruikers de mogelijkheid gegeven om zowel IBM i, Linux en AIX binnen één server te draaien. Het prettige verschijnsel van één hardwaresysteem waar de verschillende OS op draaien, is de mogelijkheid ze extra resources toe te wijzen wanneer dit is gewenst. De Servers Beyond Blades in combinatie met de virtualisatie en de neergang van de economie hebben de servermarkt behoorlijk overhoop gehaald. Wat nu opvalt, is dat serverleveranciers zoals IBM met andere leveranciers zoals HP in competitie is voor de definitie van een complete virtuele laag, de servertechnologie.

Web Oriented Architecture
WOA is een architectuurstijl voor het bouwen van SOA (Service Oriented Architecture), die gebruik maakt van de REST-principes en POX. REST (Representational state transfer) refereert naar een verzameling netwerk-architectuurprincipes die vastleggen hoe resources worden gedefinieerd en benaderd. De term wordt vaak gebruikt om iedere simpele interfacevorm te beschrijven die domainspecifieke data via HTTP vervoerd zonder een toegevoegde message-laag zoals SOAP of session tracking via http-cookies. POX (Plain OLD XML) staat voor basis XML zonder de gecompliceerde multi-layered XML-specificaties die voor webservices of RDF worden gebruikt. Het gebruik van SOA is door het bedrijfsleven omarmd als een goede oplossing voor vraagstukken binnen de organisatie, maar de investeringen die er voor gedaan moeten worden, hebben veel organisaties afgeschrokken.

Het enige echte verschil tussen WOA en het traditionele SOA is dat WOA pleit voor eenvoudiger en meer rechttoe rechtaan methodes. WOA en REST zeggen ons dat we geen ingewikkelder functionaliteit hoeven te gebruiken dan HTTP, één van de meest schaalbare, bewezen en wijdverspreide protocollen, met daarnaast ‘plain old XML’ voor de data. WOA spreekt organisaties aan, doordat het met een eenvoudiger aanpak wel de functionaliteit van SOA levert. WOA is dus zeker het overwegen waard.

Enterprise Mashups
Een mashup is een webpagina of -applicatie waar gegevens uit meerdere bronnen gecombineerd en gezamenlijk worden gepresenteerd. Het verschil met een portaal is dat bij portalen gegevens uit verschillende bronnen naast elkaar worden gepresenteerd, terwijl een mashup ze combineert. Mashups zijn technisch in twee typen in te delen: diegenen die geheel in browser lopen en diegenen waarbij gegevens uit verschillende bronnen op een webserver worden gecombineerd en dan pas naar de browser worden gestuurd. De theorie van het samen delen van applicatiedelen als Webservices, is dat het de mogelijkheid biedt functionaliteit en data zinvol te delen met anderen. SOA moedigt eigenlijk hetzelfde idee aan door silos met data en software als Web services aan een organisatie aan te bieden. Hiermee wordt het mogelijk om ze te delen en hergebruiken waar gewenst binnen een organisatie.
Halverwege vorig jaar werd bekend dat IBM een commercieel bouwpakket voor mashups wil gaan uitbrengen. Mashup Center moet het voor bedrijven vooral eenvoudiger gaan maken om veilige webapplicaties te gaan bouwen. De tool bevat gereedschappen om in een sandboxomgeving mashups te bouwen. Onder andere vliegtuigbouwer Boeing en retailspecialist Carrefour zijn al met een vroege versie van de software aan de slag gegaan. Zo werd een applicatie gemaakt die de werknemers de mogelijkheid geeft in te spelen op leveringsproblemen door slecht weer of verkeersproblemen. Hiervoor werd gebruik gemaakt van interne gegevens zoals de locatie van vrachtwagens en data uit voorraadbeheer en daarnaast feeds afkomstig van nieuws en weersites.

IBM levert voor haar Mashup Center een aantal kant-en-klare widgets die met een drag- en dropactie aan elkaar kunnen worden gekoppeld. Verder zijn er koppelingen te leggen met databases, Excel-sheets, softwarepakketten van SAP en webinhoud. De gebundelde data kan in rss-, atom- of xml-formaat worden geëxporteerd. Voor de beveiliging wordt gebruik gemaakt van authenticatiemechanismes van SMash (Secure Mashup), de beveiligingstechnologie die IBM eerder dit jaar aan de Openajax Allicance heeft geschonken. SMash laat toe dat twee software componenten met elkaar communiceren, maar houdt code en data gescheiden. Het uitwisselen van gegevens tussen twee componenten gebeurt door een beveiligd kanaal. Dat moet onder meer voorkomen dat externe Javascript-code, die via een mashup het bedrijf binnenkomt, bedrijfsgegevens steelt of vernietigt.

Unified Communications
UC (Unified Communications) verwijst naar een trend om alle vormen van communicatie te vereenvoudigen en integreren. Het geeft de mogelijkheid om een bericht te verzenden/ontvangen van het ene medium en te ontvangen op het andere medium. Daarbij valt te denken aan een uitwisseling tussen telefoon, e-mail, chat, voice-mail en fax. IBM heeft vorig jaar maart een strategie gestart waarbij ze een miljard dollar in UC investeert om beter te concurreren met Microsoft. Er wordt drie jaar geïnvesteerd, vooral in onderzoek en ontwikkeling, in Lotus Sametime en om services en consulting aan te bieden. De UC software moet dan in pc’s, notebooks, BlackBerry’s, iPhones en andere (mobiele) apparatuur worden gebruikt. Het product heet UC2 (Unified Communications and Collaboration). IBM richt zich met UC2 voornamelijk op organisaties van meer dan 1000 werknemers.

De uitdaging van 2009
Voor het management ligt in 2009 een uitdaging. Budgetten zijn vaak bevroren of gekrompen. De economie wil niet echt meewerken en een groot scala aan nieuwe functionaliteit moet in gebruik worden genomen om de concurrentie de baas te blijven.

De uitdaging is om in deze situatie, die bezuinigingen en investeringen te doen, die niet alleen voor nu verlichting geven, maar ook zinvol zijn in de toekomstvisie van de organisatie.

Mathilde Verhagen is senior System i-consultant bij Acropolis. U kunt haar bereiken via mverhagen@acropolisgroep.nl.