In juli 2007 heeft IBM bekendgemaakt, dat de System i-productlijn opgesplitst wordt in twee divisies voor een betere ondersteuning van klanten. De Power Systems Divisie, voor de grotere organisaties, en de Business Systems Divisie, voor het midden- en kleinbedrijf. De Power Systems Divisie bevat alle bestaande System p-producten en de high-end van de System i met de 570 en 595 producten. De Business Systems Divisie richt zich op de low-end System i-producten met de System i-modellen 550 en kleiner.

door Mathilde Verhagen

Vorig jaar is voor de System i 570 de POWER6-architectuur beschikbaar gekomen. Voor de gebruikers van de kleinere System i-modellen is 2007 echter een jaar van wachten geweest. Wachten op nieuws over POWER6 en i5/OS V6R1. We houden het nog even vol op onze systemen, die eigenlijk aan vervanging toe zijn en wachten... Op 29 januari 2008 kwam hier eindelijk een einde aan, IBM maakte bekend dat op 21 maart 2008 i5/OS V6R1 beschikbaar komt.

Ik verwacht dat IBM dit jaar ook nieuwe initiatieven zal opstarten om de i5-systemen en software aantrekkelijk te maken voor het midden- en kleinbedrijf. De Business Systems Divisie is namelijk niet alleen verantwoordelijk voor de modellen, maar ook voor de ontwikkeling van software en nieuwe functionaliteit. Dus over naar al het moois dat we kunnen bereiken voor onze organisaties met alles wat de automatiseringswereld en met name IBM ons nu en binnenkort te bieden heeft.

V6R1
De officiële informatie van V6R1 is beschikbaar en in combinatie met POWER6 hebben we weer veel om ons op te verheugen. De nieuwe release is in alle opzichten een aanvulling op de automatiseringsvraag van het bedrijfsleven. Hoogtepunten van V6R1 zijn: virtualisatie van i5/OS-opslag, verbeterde Java-performance, encryptie voor back-ups en ASP’s, databaseverbeteringen en System Director management. Als toevoeging aan V6R1 bevat de aankondiging een verbeterde ondersteuning van SAN (Storage Area Networks), BladeCenter-servers, HASM (High Availability Solutions Manager voor disk-clustering) en een herstructurering van de ontwikkeltools.

Technicus installeert geheugen op een POWER6-bladeserver in het IBM-laboratorium in Rochester. IBM introduceerde de BladeCenter JS22 Express, die vanaf nu ook voorzien kan worden van i5/OS V6R1.

Zuinige en flexibele systemen, virtualisatie en Blade-servers
Het energieverbruik van servers is in de periode van 2000 tot 2005 verdubbeld. De reden ligt niet bij de computers zelf, want die worden steeds zuiniger. De oorzaak ligt bij de enorme stijging van het aantal servers, dat over de hele wereld gebruikt wordt. Vooral de Europese rekencentra schijnen veel van het energieverbruik in de ICT-wereld voor hun rekening te nemen. Alle reden dus voor energiebesparende maatregelen. Zuinige systemen in combinatie met een goed gebruik van de beschikbare resources is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor de organisaties.

Virtualisatie is een techniek waarbij op de achtergrond computerresources op een flexibele manier worden gebruikt om ‘problemen’ op de voorgrond op te lossen. Storage wordt al zo’n twintig jaar gevirtualiseerd, door bijvoorbeeld een fysieke disk te verdelen in twee logische disks (LPAR). Virtualisatie van storage zorgt er voor dat opslagcapaciteit efficiënter ingezet wordt, de beschikbaarheid van de opgeslagen data groter wordt en het beheer eenvoudiger wordt. Er zijn drie vormen van storage-virtualisatie: de block- of SAN-virtualisatie (Storage Area Network), de tape-virtualisatie en de NAS-virtualisatie (Network Attached Storage). Maar virtualisatie bestaat op alle systeemniveaus. We willen de vrijheid hebben om onze resources naar wens (on demand) te kunnen inzetten. Een systeem moet nieuwe onderdelen veilig, in een eigen omgeving, kunnen testen en in gebruik nemen. Extra capaciteit voor een project, een demo, een PoC (Proof of Concept) of voor het opschalen van bestaande productiecapaciteit moet leverbaar zijn. Server-virtualisatie maakt het optimaal benutten van servercapaciteit mogelijk op alle niveaus: de processors, het geheugen en de netwerkinterfaces.

Met V6R1, in combinatie met POWER6, kan op veel manieren virtualisatie worden toegepast. i5/OS-partities kunnen gebruikmaken van schijfruimte van andere i5/OS-partities, waardoor de noodzaak voor extra adapters en diskdrives verdwijnt. Bij het gebruik van gedeelde processorpools kunnen partities in aparte pools geplaatst worden, met limieten op processorcapaciteit per pool. Dit kan op POWER6-processor gebaseerde systemen voor zowel i5/OS V5R4 als V6R1, voor AIX- en Linux-partities.

Daarnaast bestaat voor virtuele opslag de VIOS-gebaseerde virtualisatie (Virtual I/O Server), bekend van System p. Een enkele VIOS-partitie levert opslagcapaciteit aan andere partities waarop i5/OS, AIX en Linux kunnen draaien. Hiervoor is een op POWER6-processor gebaseerd systeem met partities op V6R1 nodig. Een andere nieuwe feature biedt de mogelijkheid een data back-up te maken terwijl een virtuele partitie of een geïntegreerde server actief is. De feature ondersteunt i5/OS, Windows, Linux, AIX en VMware storage spaces.

En eindelijk is het zo ver: V6R1 kan draaien op een blade in een BladeCenter. De bestaande JS22-blade kan i5/OS V6R1 draaien. Een nieuwe adapter levert een I/O-performance die in snelheid vergelijkbaar is met het I/O-gebruik van interne opslag. Een partitie met VIOS en de geïntegreerde virtualisatiemanager kan de blade-resources en opslag beheren over een SAN (de Storage Area Network Feature). VMware (virtualisatie software) en Vmotion (voor het vereenvoudigen van implementatie en het beheer van virtuele servers) worden ook ondersteund door i5/OS op een BladeCenter-integratie via iSCSI.

Mijn verwachting is dat veel System i-organisaties gebruik zullen gaan maken van virtualisatie. Groeiende energieprijzen in combinatie met het beheerbaarder en beter inzetbaar maken van de beschikbare computercapaciteit maakt virtualisatie aantrekkelijk. Gebruik van blades, of de functionaliteit van IBM’s BladeCenter, zal ook langzaam maar zeker zijn opmars maken.

Beschikbaarheid, beveiliging en encryptie
We willen het systeem eigenlijk (bijna) 24 uur per dag beschikbaar hebben. Dus besteedt IBM bij elke nieuwe release aandacht aan deze wens. Er is een nieuwe diskclustering-oplossing, de ‘High Availability Solutions Manager’, die een hoge beschikbaarheid voor het systeem en extra mogelijkheden voor disaster recovery biedt. Datareplicatie kan via i5/OS en op disk gebaseerde mirroring. IASP-data wordt synchroon gerepliceerd en recovery kan automatisch of handmatig worden uitgevoerd.

In 2007 zijn twee keer zoveel organisaties getroffen door een beveiligingsincident als in 2006. Veel organisaties zitten in een spagaat, door de wens om open te zijn voor klanten en partners en gesloten te zijn voor indringers. In plaats van een dikke muur om zich heen te bouwen, moeten bedrijven zich gaan richten op het beveiligen van de gegevens zelf. De belangrijkste toevoeging van V6R1 voor beveiliging is encryptie voor back-uptapes en ASP’s (auxiliary storage pool). Bij inbraak (pogingen) is in V6R1 een directe melding, bijvoorbeeld per e-mail te regelen naast preventiefuncties die de indringer afremmen. De integriteit van i5/OS is verder versterkt door digitale handtekeningen voor alle aanroepbare i5/OS-objecten en het onaanroepbaar maken van alle veranderde (niet door IBM toegestane objecten) in de systeemomgeving (system state). Deze extra beveiligingsmogelijkheden zijn onontbeerlijk voor moderne organisaties.

Ontwikkeltools, Web 2.0 en webfunctionaliteit
De ontwikkeling van software vraagt tegenwoordig om meer variatie. We willen ontwikkelen met producten die handig zijn voor het invullen van bepaalde vragen, maar we willen ook met onze oudere producten moderne functionaliteit kunnen bouwen. Met de nieuwe release biedt IBM iedereen wat.

De Rational Development Tools voor het aanmaken van i5/OS-applicaties bevatten HATS (Host Access Transformation Services) voor 5250-applicaties waarin ook de WebFacing-technologie is opgenomen, WDS (WebSphere Development Studio) en Rational Developer op System i voor SOA-constructie.

Er zijn verbeteringen voor Java en Web Services-technologie. Een 64-bit Java Virtual Machine geeft softwareleveranciers nu de mogelijkheid om applicaties uit te wisselen en levert een betere performance dan het klassieke JVM. De geïntegreerde Web Application Server vereenvoudigt de deployment van Java-applicaties en ondersteunt JSF, JSP en servlets en de benadering van DB2 voor i5/OS. Een nieuwe geïntegreerde omgeving voor Web Services maakt het eenvoudiger om RPG- en Cobol-programma’s voor Web Services te gebruiken en om RPG-, Cobol-, C- en C++-programma’s aan te roepen binnen Web Services. V6R1 geeft Java- en WebSphere-performanceverbeteringen in de eerste plaats in JDBC, DB2 voor i5/OS en Java (inclusief 64K pages).

Maar naast deze ontwikkeltools zullen organisaties steeds meer gebruik gaan maken van de functionaliteit die ons via het web wordt aangeboden, met de groeiende hoeveelheid Web 2.0-applicaties. Web 2.0 verwijst naar de tweede fase in ontwikkelingen op het ‘World Wide Web’. Web 1.0 werd in 1997 een grappig concept gevonden, maar Web 2.0 wordt door veel organisaties gezien als een platform voor marketing, Supply Chain Management en interne coördinatie. Het samengaan van de Web-ontwikkeltechnologie met sociale netwerktools, zoals blogs (voor discussiedoeleinden) en wikis (voor informatie-uitwisseling), kunnen organisaties helpen hun eigen business te bouwen. Softwareleveranciers helpen organisaties om Web 2.0-technologie in hun businessapplicaties in te bouwen. In december 2007 had IBM de WebSphere Application Server Feature Pack voor Web 2.0 aangekondigd. Het feature pack bevat een AJAX-ontwikkeltoolkit en connectors om applicaties te linken aan Web Services, RSS Feeds en tal van dataservices. Het nieuwe feature pack draait op WebSphere Application Server 6.0 en daarboven en kan gratis gedownload worden door gelicentieerde gebruikers.

Aan de andere kant wordt Web 2.0 ook wel gezien als een leeg buzzword, dat alleen maar bestaat omdat er behoefte is aan gratis en open source-software. Web 2.0 wordt dan gedegradeerd tot een blog- en wiki-ding, waarbij met een smalende grijns gesproken wordt over ronde hoekjes (één van de vormgevingsstandaards binnen Web 2.0). Maar juist de blogs en wikis vertegenwoordigen in basis de kracht van Web 2.0. Web 2.0 is opgebouwd uit losse modules, een architectuur van kleine taken, die ‘los met elkaar verbonden’ zijn. Web 2.0 levert ook de macht van de periferie, waarbij leden van een gemeenschap intellectueel eigendom delen. Deze leden worden gemotiveerd door de reputatie, die ze kunnen opbouwen en het delen van kennis genereert vertrouwen. Deze twee principes samen leveren een effectief werkende omgeving op.

Veel bedrijven, waaronder ook IBM, Microsoft, Oracle en Sun, investeren om dezelfde reden in de webomgeving. Er is hier een markt om diensten en producten te leveren. De samenwerking van de verschillende partijen zorgt voor steeds meer technieken in Web 2.0. Termen die gebaseerd zijn op Web 2.0 zoals Enterprise 2.0, Mobile 2.0, SOA 2.0, VoIP 2.0, Office 2.0 duiken nu overal op en er wordt gretig gebruik van gemaakt. Vanuit de relaties en het werk dat dit oplevert, is het niet zo gek dat IBM meer dan vierduizend medewerkers wereldwijd als avatars laat samenwerken op particuliere virtuele eilanden binnen Second Life.

De komende jaren zullen steeds meer bedrijven overstappen naar de mogelijkheden die het web hun biedt. De integratie van voice mails, instant messages, video, fax, telefoon en andere communicatievormen tussen personen en met businessapplicaties, de zogenaamde ‘unified messaging service’ (UMS) / ‘unified communication’ (UC), zal toenemen. IBM heeft de kans om System i hiervoor te positioneren. System i host Voice over IP (VOIP)-producten van zowel 3COM als Nortel en levert communicatiesoftware van zichzelf en van Independent Software Vendors (ISV’s). Concurrentie van Microsoft zal er zeker zijn. Microsoft richt zich sterk op UMS via haar eigen platform.

In dezelfde periode waarin naar UMS wordt overgegaan, zal ook overgestapt worden op alternatieven voor Microsoft Office. De overgang naar Office 2007 is groot, waardoor veel organisaties rondkijken naar andere en vaak goedkopere mogelijkheden. Opties zoals de online functies van Google Docs, Live Documents, ThinkFree online en Zoho zullen steeds interessanter gevonden worden, net zoals producten als Open Office en Lotus Symphony.

Business Intelligence (BI)
BI zal een steeds belangrijker plek innemen bij het bedrijfsleven. BI-software is veranderd van software voor gespecialiseerde analisten naar algemene tools die managers en werknemers dagelijks kunnen gebruiken. Toen IBM, Oracle en SAP respectievelijk Cognos, Hyperion en Business Objects aanschaften, kwam dit in een stroomversnelling. BI werd een integraal onderdeel van alle core businessapplicaties. Binnen het MKB zullen de businessmanagers nu dan ook vragen om deze functionaliteit in hun organisaties te realiseren.

En nu aan de slag
Is er nu dan echt een einde aan het wachten gekomen? Volgens mij wel. Om mee te kunnen komen zullen organisatie moeten overgaan naar de nieuwe technieken en mogelijkheden die de automatiseringswereld ons biedt. IBM levert ons, met POWER6 en de nieuwste release i5/OS V6R1, prachtig materiaal om de uitdagingen en kansen in de markt aan te gaan. Dus rest mij niets anders dan iedereen een succesvol jaar te wensen waarin we niet meer wachten, maar tot actie overgaan.

Mathilde Verhagen is senior System i-consultant bij Acropolis te Hilversum. Zij heeft IT-ervaring in ontwikkeling, onderhoud, beheer, coaching en training. U kunt haar bereiken via mverhagen@acropolisgroep.nl.