Als u niet in een hutje op de hei hebt gezeten, weet u dat Windows Vista het laatste desktop operating systeem is van Microsoft. Met meer dan vijf jaar in de maak, is Windows Vista Microsoft’s belangrijkste release van een besturingssysteem sinds Windows 2000. Hoewel Vista alweer een behoorlijke tijd beschikbaar is, is het nog steeds hoofdzakelijk terug te vinden op nieuwe PC’s. Echter, stukje bij beetje maakt Vista langzaam maar gestaag progressie in de meeste bedrijven en staat het klaar om Windows XP te vervangen als de volgende desktop-standaard. Windows Vista biedt enkele grote verbeteringen in systeembeveiliging; echter, het kan tevens enkele applicatieproblemen veroorzaken – met name voor applicaties die vertrouwen op externe communicatie, zoals iSeries Access.

door Michael Otey

Als introductie in de kenmerken van Vista biedt dit artikel een overzicht van het nieuwe Windows Vista operating systeem. En daarbij leert u een paar trucjes om Vista te laten werken met iSeries Access en de System i.

Nieuwe features
Zonder twijfel is de nieuwe interface het eerste ding dat iedere gebruiker aan de nieuwe Windows Vista-release zal opvallen, beschikbaar in alle edities met uitzondering van Home Basic. De nieuwe interface draait in twee modes: de basic- en de nieuwe Aero-mode. De Aero-interface biedt een moderne Mac-achtige look die gekenmerkt wordt door transparante en afgeronde vensters, nieuwe animaties en ondersteuning voor schaalbare iconen. De Aero-interface is veel cooler dan de oude XP-interface of zelfs de Vista Basic-interface.

Echter, voor niets gaat de zon op, en om Aero te kunnen krijgen, heeft u een grafische videoadapter nodig die geschikt is voor DirectX 9 met een minimum van 128 MB aan RAM – de meeste bestaande computers met een geïntegreerde grafische adapter kunnen de Aero-interface niet ondersteunen. Daarvoor is de Vista Basic-interface dan weer geschikt. De basic-interface heeft ook een nieuwe look-and-feel, maar het heeft niet de special Aero-effects in huis.

Zowel de Vista Aero- als de Basic-interface kennen nieuwe versies van het Start-menu en van Windows Explorer. Het nieuwe Start-menu is als een ronde button vormgegeven en het wordt gekenmerkt door een geïntegreerde zoekmogelijkheid. Een vervanging voor de oude Windows XP-menustijl is een menustijl van openslaande mappen, waardoor voor verschillende items een eenvoudiger gebruik van het Start-menu mogelijk is en dat veel efficiënter gebruik maakt van de desktop-ruimte. De nieuwe Windows Explorer biedt tevens een Mac-achtige navigatie met openslaande mappen in plaats van de hiërarchische stijl van XP. NB De gebruikerssettings zijn verplaatst van de oude Documents and Settings-map naar de nieuwe Users-map.

Het belangrijkste van de nieuwe interface is dat sommigen er aan zullen moeten wennen. Hoewel ik niet kan vinden dat het mij enige productiviteitsverbeteringen heeft gebracht, is de nieuwe Aero-interface absoluut veel leuker om te gebruiken.

Betere beveiliging
Hoewel Vista’s nieuwe interface de eerste aandacht opeist, zitten de grootste veranderingen van Vista aan de binnenkant. Met Vista heeft Microsoft het desktop-beveiligingsmodel volledig opgeknapt. Om te beginnen heeft Microsoft de interne Vista-codebasis gerenoveerd met een nadruk op beveiliging. Deze nieuwe veilige codebasis heeft zichzelf uitbetaald, aangezien Vista’s hoeveelheid aan beveiligingsblootstellingen veel lager is geweest dan bij ieder willekeurig voorgaand operating systeem van Microsoft. Deze code wordt tevens door Microsoft gebruikt voor het verwachte Windows Server 2008 operating systeem.

Vanuit een gebruikersstandpunt is de grootste verandering in Vista de nieuwe User Account Control (UAC). UAC is ontworpen om te voorkomen dat applicaties draaien zonder onnodige administratieve permissies. In XP draaien gebruikers vaak onder de Administrator account om algemene acties uit te voeren zoals het installeren van applicaties of het veranderen van de datum/tijd van het systeem. Om zulke acties uit te voeren onder een gelimiteerde account is vaak moeilijk te doen. Echter, het draaien onder de Administrator account is een van de grootste beveiligingsblootstellingen in XP.

Onder Vista is de Administrator account als default uitgeschakeld. Als u probeert om programma’s te draaien waarvoor administratieve rechten vereist zijn, dan vraagt Vista u om toestemming om verder te gaan. Dit voorkomt dat malware geruisloos executable programma’s installeert op uw systeem zonder uw expliciete toestemming.

Een andere grote beveiligingsverbetering in Windows Vista is de nieuwe tweeweg firewall. In XP blokkeert de firewall alleen de inkomende connecties en worden kwaadwillende programma’s die toegang willen verkrijgen tot externe resources niet tegengehouden. De nieuwe Vista-firewall blokkeert zowel inkomend als uitgaand verkeer. Het openen van de juiste firewall-poorten is essentieel voor programma’s zoals iSeries Access om correct te kunnen functioneren (verderop meer over hoe de juiste poorten te openen voor verschillende iSeries Access-features).

Andere nieuwe, aan beveiliging gerelateerde features in Vista zijn Windows Defender (Microsoft’s anti-spyware programma), en de drive-encryptietechnologie genaamd BitLocker, beschikbaar in de Vista Enterprise- en Ultimate-edities. BitLocker is voornamelijk bedoeld voor het beveiligen van data op laptops. Als uw laptop gestolen of zoek is, blijft alle data op de schijf beveiligd.

Meeting Space, Gadgets en 64-bits
Vista bevat tevens veel andere nieuwe features. Hoewel alle nieuwe features er teveel zijn om hier op te sommen, is één belangrijke businessgeoriënteerde feature het vermelden waard: Windows Meeting Space – een compleet nieuwe Vista collaboration-tool waarmee u uw Vista-systeem kunt delen met maximaal tien andere gebruikers. Windows Meeting Space kan de desktop delen of een applicatie, en het staat file sharing toe en documentbewerkingen door meerdere gebruikers.

Een andere feature in Windows Vista is de verbeterde back-up. In voorgaande versies was de Windows back-up en restore-optie traag en moeilijk in het gebruik. Windows back-up en restore heeft een sterk verbeterde gebruikersinterface, waardoor het veel gemakkelijker te gebruiken is. De nieuwe Vista back-up haalt zijn voordeel uit Volume Shadow Copy Services (VSS) en is in staat om te back-uppen op optische media zoals CD-ROM’s en DVD’s.

Vista’s nieuwe Sidebar en Gadgets-feature is een van de meest waarneembare nieuwe uitbreidingen. Als default verschijnt de sidebar aan de linkerkant van het scherm en de gadgets die het bevat zijn gespecialiseerde, lichtgewicht applicaties. Uit de doos bestaan de Vista-gadgets uit een klok, kalender en RSS-readers. Er is een online Gadget Gallery op http://gallery.microsoft.com, waar je extra gadgets kunt downloaden.

Een andere grote verandering onder de motorkap van Windows Vista is de ondersteuning voor native 64-bit hardware. U zult het zich wellicht niet beseffen, maar de meeste huidige desktop-systemen zijn geschikt voor 64-bit. Het meest belangrijke voordeel van de 64-bit hardware en OS is het vermogen van het systeem om de oude 4 GB geheugenlimiet te doorbreken, welke een restrictie was van de eerdere 32-bit x86-architectuur. De huidige 64-bit systemen kunnen theoretisch tot aan een terabyte aan RAM adresseren (maar geen systeem ondersteunt zoveel). Hoewel slechts een paar applicaties echt 64-bit ondersteuning vereisen, kan de verhoogde geheugencapaciteit van voordeel zijn bij het draaien van meerdere 32-bit applicaties. Echter, één beperking van het draaien in native 64-bit mode is het gebrek aan 64-bit apparaat-drivers.

iSeries Access en Vista
IBM ondersteunt iSeries Access V5R4 met service pack SI25949 op Windows Vista Business, Enterprise en Ultimate. Eerdere versie van iSeries Access worden niet ondersteund. Ook het draaien van iSeries Access V5R4 op de Vista Home Basic of Home Premium edities wordt niet ondersteund. Voor meer informatie over het gebruik van iSeries Access met Vista en de andere Microsoft Windows operating systemen, kunt u gaan naar www.ibm.com/systems/i/software/access/windows/supportedos.html.

Het installeren van iSeries Access op Vista door het gebruik van het setup.exe programma is redelijk rechttoe-rechtaan. U draait het setup-programma en reageert op Vista’s UAC-prompt door het selecteren van de Allow (Toestaan)-optie. Echter, het updaten van iSeries Access door het gebruik van Check Service Level of Install Service Pack vanuit een service-level voorafgaand aan V5R4M0 SI25949 wordt niet ondersteund op Windows Vista. Bovendien staat Vista niet langer programma’s toe die bij het inloggen draaien met administratieve rechten. Dit betekent dat u de Check Service Level-optie moet uitzetten voor programma’s die automatisch draaien tijdens het opstarten.

Om de updates-functie te configureren, moet u Start > IBM iSeries Access for Windows > iSeries Access Windows Properties selecteren, en vervolgens de Service-tab openen en de ‘When to check’-optie veranderen in Never. U kunt handmatig Check Version draaien door te kiezen voor Start > IBM iSeries Access for Windows > Service > Check Service Level.

Een ander iSeries Access-probleem onder Vista is de online ondersteuning. De iSeries Access online hulp was met behulp van de legacy WinHelp-engine gebouwd. Microsoft is met de Windows Vista-release gestopt met het leveren van WinHelp. De WinHelp-engine wordt zowel gebruikt voor de iSeries Access-helpfunctie als in de Welcome Wizard dat automatisch start nadat iSeries Access is geïnstalleerd. Gelukkig levert Microsoft nog steeds WinHelp als een separaat beschikbare download. U kunt meer informatie vinden over Microsoft’s Windows Help-ondersteuning voor Vista op http://support.microsoft.com/kb/917607. Om de legacy WinHelp-engine te downloaden, gaat u naar http://go.microsoft.com/fwlink/?LinkID=82148. Omdat de Welcome Wizard gebruikmaakt van WinHelp, moet u WinHelp downloaden en installeren voordat u iSeries Access V5R4 op Vista laadt.

Bovenop het WinHelp-probleem op iSeries Access, heeft iSeries Navigator problemen met het weergeven van de helpfunctie tijdens het draaien van Vista. Om de helpfunctie van iSeries Navigator goed te laten functioneren, moet u iSeries Navigator als de Administrator draaien.

Het iSeries Access PC5250 terminal-emulatieprogramma heeft tevens een paar kleine compatibiliteitszaken bij het draaien onder Windows Vista. Het PC5250-programma zelf draait prima. Echter, als default schrijft het PC5250-programma zijn configuratieprofielen naar een map onder C:/Program Files. Een van de beveiligingsveranderingen in Vista is dat deze map en de mappen daaronder administratieve rechten vereisen voor het creëren van nieuwe bestanden. De beste oplossing voor dit probleem is om de default-locatie voor het wegschrijven van de configuratiebestanden van het PC5250-programma te veranderen. U kunt de locatie van de PC5250-configuratiemap veranderen door het selecteren van Start > IBM iSeries Access for Windows > iSeries Access for Windows Properties, en vervolgens de PC5250-tab te openen.

Windows Firewall
Een van de belangrijkste beveiligingsfeatures in Windows Vista is de nieuwe tweeweg firewall. Als default is de Vista-firewall ingeschakeld en geconfigureerd om inkomende connecties te blokkeren. Diverse verschillende iSeries Access-functies maken echter gebruik van TCP/IP voor hun interne functies. De tabel in afbeelding 1 somt enkele van deze iSeries Access-programma’s op waarvoor Windows Firewall-uitzonderingen vereist zijn.

U kunt uitzonderingen in de Windows firewall configureren door het openen van het Security Center en daar de Windows Firewall-link aan te klikken, en vervolgens de Change Settings (Instellingen wijzigen)-link. Om iSeries Access-programma’s toe te voegen, kiest u voor de Exceptions (Uitzonderingen)-tab, klikt u op Add Program (Programma toevoegen) en navigeert u naar de specifieke iSeries Access-programma’s. Om meer te leren over de specifieke poorten die gebruikt worden door de verschillende iSeries Access-functies, bezoekt u www.ibm.com/support/docview.wss?uid
=nas1eb38cf0112b242d986256ee70057f551.

Een nieuwe Vista aan de horizon
Er is geen twijfel over dat Windows Vista in de toekomst voor grote verschuivingen zal zorgen in bedrijven – zeker als er nieuwe systemen aangeschaft worden. Vista kent een gave, nieuwe gebruikersinterface en een aantal ontwerpwijzigingen die het een veiliger aanbod maken dan ieder voorgaand Microsoft desktop besturingssysteem. Deze veranderingen kunnen echter voor onverenigbaarheden zorgen met programma’s zoals iSeries Access. U kunt de informatie die we hier gegeven hebben, gebruiken als een gids voor enkele van Vista’s nieuwe features en om u te helpen bij het nemen van enkele hordes bij het draaien van iSeries Access op Vista.

Michael Otey is een technisch redacteur voor System iNEWS.